Awenturyn – przypadkowo znaleziony kamień

Napisane przez Stanisław Kozłowski
awenturyn awenturyn

Awenturyn jest odmianą kwarcu, która odznacza się wyjątkowo silnym blaskiem. Dla całkowitej poprawności należałoby mówić o kwarcu awenturynowym, aby niknąć pomyłki, ponieważ istnieje też odmiana szpatu polnego o takiej samej nazwie. Tę z kolei należałoby określać jako szpat awenturynowy.

Mówi się, że nazwa Awenturyn pochodzi z języka włoskiego, gdzie „a ventura” znaczy „przez przypadek”. Inne tłumaczenie wskazuje na przypadkowość wtrąceń, które nadają temu kamieniowi jego osobliwy blask. To one są tym, co wywołuje typowe migotliwe iskrzenie awenturynu. W mineralogii istnieje nawet specjalne pojęcie awenturyzacji, określające ten efekt świetlny wywołany odbijaniem i rozpraszaniem światła na drobnych wtrąceniach rozproszonych w macierzystym krysztale.

Z nazwą awenturynu związane jest też inne ciekawe wydarzenie. Tak się złożyło, że w XVII wieku weneccy szklarze nauczyli się wytwarzać sztuczne kamienie szlachetne, które zbudowane były z metalicznie połyskującego, kolorowego szkła. Produkt był nazywany kamieniem tysiąca słońc albo szkłem awenturynowym i jest również dzisiaj wytwarzany w kolorze zielonym, żółtym, pomarańczowym, fioletowym albo niebieskim. Niedługo potem przez przypadek odkryto minerał, który ze względu na podobieństwo do tamtego szkła nazwano awenturynem albo kwarcem awenturynowym.

Właściwości awenturynu

Awenturyn jest odmianą kwarcu i jak inni przedstawiciele tej grupy, m.in. kryształ górski, ametyst i tygrysie oko składa się SiO2. Przybiera postać masy bezbarwnego kwarcu z nieregularnymi wtrąceniami drobinek miki chromowej. Odbijające się od miki światło wywołuje charakterystyczny efekt migotliwości nazwany awenturyzacją.

Największe złoża awenturynu znajdują się na Uralu i na Syberii, a także Indiach, Egipcie, Brazylii i Austrii. Sporadycznie bywa spotykany również w Polsce. Twardość tego minerału wynosi 7 w skali Mohsa. Przełam posiada muszlowy, połysk szklisty, a na przełamie tłusty. Gęstość awenturynu jest równa 2,65 g/cm³.

Optycznie bardzo podobny jest awenturyn do jadeitu. Oba minerały mogą mieć efektowny zielony kolor, różnią się jednak wyraźnie kilkoma właściwościami. Poza różnym składem chemicznym jadeit jest znacznie cięższy (ma gęstość 3,2 bis 3,4 g/cm3). Twardość obu kamieni jest podobna, ale różni je połysk. Naturalny blask awenturynu jest metaliczny do szklistego, jadeit zaś odznacza się połyskiem woskowym do matowego. Oba minerały różni też pochodzenie: awenturyn jest pochodzenia magmowego, natomiast jadeit powstaje w warunkach metamorficznych.

Kolor awenturynu

Kolor tego kamienia jest bardzo zmienny. W naturze występuje w odcieniach czerwonawych, niebieskawych, brązowych albo zielonawych. Zawsze jest przeniknięty metalicznym migotaniem, które jest wywołane wewnętrznymi wtrąceniami. Drobinki miki chromowej (fuksytu) sprawiają, że kwarc awenturynowy staje się zielony, hematyt albo getyt każą mu połyskiwać na czerwono, brunatnie albo złoto, podczas gdy krokidolit daje odpowiednio kolor niebieski do szarego.

Znaczenie i działanie awenturynu

Awenturyn jest wykorzystywany przede wszystkim w jubilerstwie do wyrobu biżuterii – kolczyków, bransoletek, pierścionków, wisiorków, naszyjników. Ponieważ delikatne metaliczne migotanie najlepiej jest widoczne na gładkich powierzchniach, kamień szlifuje się w kaboszony (gładko) albo w płytki.

Uważa się, że awenturyn dodaje odwagi i optymizmu, zapewnia też relaks, odpoczynek i pozytywne nastawienie do życia. Wspiera samodzielność i indywidualną osobowość, daje wewnętrzną równowagę i uwalnia od trosk i lęków. Łagodzi ponadto stres i zdenerwowanie, pobudza marzenia oraz daje radość i dobry nastrój. Pomaga realizować własne marzenia.

Awenturyn wykazuje również działanie jako kamień uzdrawiający. W tym wypadku nie ma jednak medycznych i naukowych badań, a jedynie przekazy i obserwacje użytkowników. Według nich awenturyn powinien być stosowany w dolegliwościach skórnych. Leczy podrażnienia skóry od trądziku po wysypki i oparzenia słoneczne. Kamień przynosi też ulgę w przypadku podwyższonego cholesterolu lub ciśnienia krwi i redukuje osady w ściankach naczyń krwionośnych.

W chorobach płuc łagodzi ataki astmatyczne lub podobne, oraz wszelkiego rodzaju bóle, szczególnie w plecach. Możliwe jest łagodzenie bólu gardła oraz pomoc w przypadku kamieni nerkowych. Awenturyn wspiera procesy trawienne, zapobiega wypadaniu włosów i chorobom oczu. Minerał może również zapewnić relaksujący sen, który jest warunkiem dobrego samopoczucia.

Awenturyn jest polecany jako kamień do masażu. Nie każdy kamień leczniczy nadaje się do okładów albo masażu, ale awenturyn jest do tego celu idealny. Jako okład wspomaga samouzdrawianie organizmu i aktywuje układ odpornościowy. Jest dobrym wyborem do wszelkiego rodzaju masaży. Jeśli awenturynem mają być leczone określone obszary ciała, celowe jest umieszczenie kamienia w pobliżu chorego miejsca. Delikatny masaż zielonym kamieniem to błogosławieństwo zarówno dla ciała, jak i dla duszy. Dodatkowo pobudzany jest przepływ energii, co ma wiele pozytywnych skutków.

Awenturyn i znaki zodiaku

Awenturyn jest najważniejszym kamieniem głównym dla osób spod znaku Byka, Raka i Strzelca. Ten uzdrawiający kamień daje Bykowi cierpliwość i zadowolenie, a Strzelec doznaje wzmocnienia wszystkich pozytywnych cech. Rakowi kamień daje emocjonalną równowagę, spokój i zadowolenie.

  • Osoby urodzone pod znakiem Byka mają dobry nastrój, który nie łatwo jest zakłócić. Są energiczni i wytrwali w dążeniu do celu i mają zdolność do obrony. Byki są koneserami, niezależnie od tego czy chodzi o dobre jedzenie, wino, czy sztukę. Planetą, która rządzi Bykiem jest Wenus, które reprezentuje piękno, harmonię i serdeczność. Jego kolorami są brąz, turkus i zieleń – jak awenturyn.
  • Urodzony zimą Strzelec jest uważany za wolnego ducha, energicznego i kosmopolitycznego. Znak Strzelca jest symbolem wiary, sprawiedliwości i wolności. Ich planetą jest Jowisz, co sprawia, że Strzelcy są ekstrawertykami, ale głęboko wierzącymi w sercu. Zawsze wierzą, że mają rację i nigdy nie okazują słabości. Awenturyn daje im siłę do zachowania ducha wolności.
  • Rak ma Księżyc jako swoją planetę i jest znakiem wodnym. Osoby spod znaku Raka uchodzą za bardzo emocjonalne, a jednocześnie mają silną potrzebę bezpieczeństwa. Są wrażliwe, mają nieomylne wyczucie nastroju, zawsze szukają harmonii. Awenturyn jest dla Raków właściwym minerałem.

Imitacje i fałszerstwa

Wiele wyrobów sprzedawanych w dużych ilościach w sklepach pod nazwą „awenturyn” jest kolorowym szkłem z błyszczącymi wtrąceniami, imitacją kamienia z dodatkiem tlenku miedzi, żelaza, chromu i kobaltu albo po prostu z opiłkami miedzi. Szkło o połysku przypominającym awenturyn potrafili wykonać nawet starożytni Egipcjanie, jednak później tajemnica jego wytwarzania została zapomniana. Czerwonobrązowe szkło imitujące minerał ponownie uzyskali szklarze z okolic Wenecji, kiedy opiłki miedzi przypadkowo trafiły do kadzi z roztopionym szkłem. Wtedy powstała współczesna nazwa kamienia.

Na podróbkę wskazują zwykle nadmierna jasność i obfitość refleksów. Kolor naturalnego kamienia jest stosunkowo mniej jaskrawy i barwny, a nasycone kolory są rzadkością. Czasem prawdziwy awenturyn wykazuje lekką opalizację w przeciwieństwie do syntetyków, podczas gdy sztuczny kamień mocno błyszczy. Naturalny awenturyn jest zwykle w kolorach pastelowych, rzadko całkowicie jednolity i z reguły znacznie bledszy od sztucznego.