fbpx

Turkus kamień i biżuteria z turkusem

Od setek lat kobiety noszą biżuterię z turkusem. Ten kamień intryguje, a jego niepowtarzalny kolor urzeka ludzi na całym świecie. Znaczenie rzadkiego minerału zostało zapisane w historii, ale wspomina się o nim również w licznych opowieściach. Turkus pojawia się też podczas ceremonii religijnych, a przez niektórych szamanów i plemienne kultury uważany jest w dalszym ciągu za święty minerał. Co warto wiedzieć o biżuterii z turkusem?  Czy na pewno wiesz, co na sobie nosisz?

Turkusowa biżuteria to nie tylko moda – to prezent od ziemi

Biżuteria etniczna z turkusem, np. turkusowe naszyjniki, turkusowe bransoletki czy turkusowe kolczyki dla wielu kultur są specjalnym symbolem. To cenne klejnoty, wydobywane i sprzedawane przez starożytne kultury, osadzane najczęściej w złotej i srebrnej biżuterii. Dla przykładu, Indianie używali mielonych kamieni turkusowych jako talizmany i uzdrawiające amulety, tworząc z nich srebrną oraz turkusową biżuterię. Amerykańskie plemiona formowały zresztą biżuterię z turkusem na różne sposoby – zależnie od ich wyznania:

Santo Domingo – tworzyli biżuterię z turkusem wyłącznie jako ozdoby, jednak odzwierciedlające starożytną tradycję turkusowej biżuterii.

Navajo – stawiali na tradycyjną i innowacyjną formę tworzenia biżuterii srebrnej i turkusowej.

Zuni – oddawali w turkusowej biżuterii wyobrażenia na temat natury i jednocześnie swojej kultury religijnej.

Wczesna biżuteria indiańska składała się z turkusowych koralików, mozaiki, masywnej turkusowej biżuterii i turkusowych naszyjników heishi. Po hiszpańskim wprowadzeniu „w obieg” srebra, rdzenni Amerykanie połączyli lapidarne umiejętności cięcia kamienia ze srebrem, aby wyprodukować turkusową biżuterię właśnie. Ta biżuteria dziś jest już powszechnie znana jako biżuteria indyjska.

Turkus był wydobywany, sprzedawany, opisywany i noszony w wielu kulturach na całym świecie – oczywiście, nie tylko amerykańskich. Każda jedna kultura jednak, niezależnie od przeznaczenia i formy wytwarzanej biżuterii z turkusem, uważała tak samo – turkus to… prezent od ziemi.

Co odpowiada za niesamowitą barwę turkusu?

Turkus powstał prawie 30 milionów lat temu, kiedy woda ściekała przez skałę macierzystą, pozostawiając po sobie złoża miedzi, cynku i aluminium. Kamień zawdzięcza swój kolor zatem metalom w ziemi, w której się tworzy. Mamy więc niebieskie turkusy, w których występuje więcej miedzi. Im głębszy odcień niebieskiego, tym większe jest w nim stężenie miedzi. W obecności żelaza, tworzy się z kolei zielony turkus. Dodanie aluminium może dać turkusowi bielszy odcień, a dodanie cynku w większych ilościach spowoduje zmianę jego koloru na żółto-zielony.

Kolor turkusu waha się zatem od niebieskiego do zielonego, a głębia koloru jest tym, co zwykle stanowi wyższą ocenę wartości kamienia. Przy wycenieniu turkusu z dużych kopalni (takich, jak doskonale znana Bisbee w Arizonie), każda kopalnia ma swój własny system oceny lub skalę. Największą wartość mają zazwyczaj głębsze niebieskie kolory, ale w niektórych słynnych kopalniach większą wartość ma zielony turkus.

Gdzie naturalnie występuje turkus?

Ze względu na łatwość cięcia i rzeźbienia oraz kuszący kolor, turkus uważany jest za jeden z pierwszych kamieni noszonych przez człowieka. Minerał ten występuje na suchych ziemiach całego świata. Główne złoża, które dostarczały turkusu starożytnym społeczeństwom, znajdują się obecnie w krajach takich, jak: Egipt ,Iran, Chiny, Chile, Meksyk, Stany Zjednoczone.

Uważa się jednak, że najstarszym znanym złożem turkusowym są kopalnie Maghara Wadi na Półwyspie Synaj. Złoża wydobywcze z tych rejonów dostarczały turkusu do użytku w handlu, sztuce i zdobnictwie dla kultur egipskich, perskich, chińskich, tybetańskich, inkaskich, mezoamerykańskich i południowo-zachodnich. Gdy po jakimś czasie zaczęły formować i rozwijać się szlaki handlowe, użycie turkusu w sztuce i biżuterii z turkusem rozprzestrzeniło się na inne kultury i Europę.

Biżuteria z turkusem jako dodatek do współczesnych stylizacji

Miłość i fascynacja biżuterią z turkusem przetrwała do dziś. Kobiety nadal mocno poszukują naszyjników z turkusem, turkusowych pierścieni i bransoletek. Kupując tę ​​biżuterię większość z nich nie ma jednak pojęcia, że kupuje nie tylko biżuterię z pięknym kamieniem – ale ozdoby o znaczeniu historycznym i kulturowym.

Bardzo popularna jest dziś biżuteria z turkusem, produkowana ręcznie przez rdzennych artystów z Arizony, Nowego Meksyku oraz Iranu. Turkus nadal jest tam uważany za kamień życia, a także symbol bogactwa. Warto pamiętać o tym, że według starożytnych plemion, turkus symbolizuje długowieczność i szczęśliwe życie. Jeżeli właśnie na takim życiu Ci zależy, dlaczego więc nie dopomóc swojemu szczęściu?


Biżuteria z turkusem